การเงิน
กำไรขั้นต้นและมาร์จิ้น
ใส่ยอดขายกับต้นทุนขาย แล้วดูว่ากำไรขั้นต้นเหลือกี่บาทและคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์ เหมาะกับเช็กสินค้าแต่ละกลุ่มก่อนดูค่าใช้จ่ายอื่นของธุรกิจ
ใช้เมื่อไหร่
กำไรขั้นต้นดูเฉพาะรายได้กับต้นทุนขาย ยังไม่รวมค่าโฆษณา เงินเดือน ค่าเช่า หรือค่าใช้จ่ายบริหารอื่น ๆ จึงไม่ใช่กำไรสุทธิ
ถ้าขายหลายสินค้า ให้คำนวณแยกตามกลุ่มสินค้า จะเห็นว่าสินค้าไหนยอดขายดีแต่กินต้นทุนสูง และสินค้าไหนช่วยพยุงมาร์จิ้นร้าน
ธุรกิจบริการใช้หลักเดียวกันได้ โดยแทนต้นทุนขายด้วยต้นทุนให้บริการ เช่น ค่าแรงทีม ค่าอุปกรณ์ หรือค่าซอฟต์แวร์ที่ใช้ส่งมอบงาน
วิธีใช้งาน
- ใส่ยอดขาย (รายได้)
- ใส่ต้นทุนขาย
- ดูกำไรขั้นต้นเป็นบาทและ %
- เปรียบเทียบหลายสินค้า
ตารางสำเร็จรูป: กำไรขั้นต้นและมาร์จิ้น
| ยอดขาย | ต้นทุนขาย | กำไรขั้นต้น | มาร์จิ้น |
|---|---|---|---|
| 100,000 | 60,000 | 40,000 | 40% |
| 100,000 | 70,000 | 30,000 | 30% |
| 500,000 | 350,000 | 150,000 | 30% |
| 1,000,000 | 800,000 | 200,000 | 20% |
สูตรที่ใช้
กำไรขั้นต้น = รายได้ - ต้นทุนขาย | มาร์จิ้น = กำไร ÷ รายได้ × 100ตัวอย่าง
ร้านค้า
ขาย 100,000 ต้นทุน 60,000 กำไรขั้นต้น 40,000
จุดที่คนมักจะพลาด
- รวมค่าใช้จ่ายดำเนินงานในต้นทุนขาย
- ใส่ยอดขายหลังหัก VAT โดยไม่สอดคล้องกับต้นทุน
- สับสนกำไรขั้นต้นกับกำไรสุทธิ
เคล็ดลับ
- ขาย 100,000 ต้นทุน 60,000 → กำไรขั้นต้น 40%
- กำไรขั้นต้นต่ำอาจต้องลดต้นทุนหรือขึ้นราคา
- ใช้คู่กับเครื่องคำนวณกำไรต่อชิ้น
คำถามที่พบบ่อย
ต่างจากกำไรสุทธิ?
กำไรขั้นต้นยังไม่หักค่าใช้จ่ายอื่น
ควรดูมาร์จิ้นหรือมาร์กอัป?
ควรดูทั้งสองค่า มาร์จิ้นใช้วัดกำไรต่อยอดขาย มาร์กอัปใช้ตั้งราคาจากต้นทุน