ค่าไฟคำนวณยังไง ทำไมบ้านหลังเดียวกันค่าไฟต่างกัน

หลายคนเห็นค่าไฟมาแล้วสงสัยว่าคำนวณยังไง ทำไมใช้เท่าเดิมแต่บางเดือนแพงกว่า?

บทความนี้จะอธิบายวิธีคำนวณค่าไฟฟ้าในไทยแบบละเอียด

ค่าไฟ = ค่าไฟพื้นฐาน + ค่า Ft + ค่าบริการ + VAT

1. ค่าไฟพื้นฐาน: คิดตามจำนวนหน่วยที่ใช้ (kWh) แบบขั้นบันได

2. ค่า Ft (Fuel Tariff): ค่าเชื้อเพลิงชดเชย เปลี่ยนทุก 4 เดือน

3. ค่าบริการ: ค่าธรรมเนียมรายเดือน (ประมาณ 8-38 บาท/เดือน)

4. VAT: ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7%

บ้านอยู่อาศัยทั่วไป (ต่อเดือน):

- 0-150 หน่วยแรก: 4.40 บาท/หน่วย

- 151-400 หน่วย: 4.80 บาท/หน่วย

- 401 หน่วยขึ้นไป: 5.80 บาท/หน่วย

ตัวอย่าง: ใช้ 300 หน่วย

- 150 หน่วยแรก: 150 x 4.40 = 660 บาท

- 151-300 หน่วย (150 หน่วย): 150 x 4.80 = 720 บาท

- รวม: 660 + 720 = 1,380 บาท

ข้อสังเกต: ยิ่งใช้เยอะ อัตราต่อหน่วยยิ่งสูง เพราะเป็นแบบขั้นบันได

Ft (Fuel Tariff) คือค่าเชื้อเพลิงชดเชย ที่ปรับขึ้นลงตามราคาน้ำมันและก๊าซในตลาดโลก

อัตรา Ft เปลี่ยนทุก 4 เดือน (มกราคม พฤษภาคม กันยายน)

Ft อาจเป็นค่าบวก (จ่ายเพิ่ม) หรือค่าลบ (ลดหย่อน)

ตัวอย่าง:

- ช่วง ม.ค.-เม.ย. 2026: Ft = +0.50 บาท/หน่วย

- ช่วง พ.ค.-ส.ค. 2026: Ft = +0.80 บาท/หน่วย (น้ำมันแพงขึ้น)

- ช่วง ก.ย.-ธ.ค. 2026: Ft = +0.30 บาท/หน่วย (น้ำมันถูกลง)

การคำนวณ:

ค่า Ft = จำนวนหน่วยที่ใช้ x อัตรา Ft

ตัวอย่าง: ใช้ 300 หน่วย Ft = +0.50 บาท/หน่วย

ค่า Ft = 300 x 0.50 = 150 บาท

นี่คือเหตุผลที่ใช้หน่วยเท่าเดิมแต่บางเดือนค่าไฟแพงกว่า เพราะ Ft เปลี่ยน

ค่าบริการรายเดือน คิดตามขนาดเมนต์ (ขนาดเบรกเกอร์)

- 5 แอมป์: 8.19 บาท/เดือน

- 15 แอมป์: 38.22 บาท/เดือน

- 30 แอมป์: 75.87 บาท/เดือน

- 50 แอมป์: 120.02 บาท/เดือน

บ้านอยู่อาศัยทั่วไปมักจะใช้ 15 หรือ 30 แอมป์

ค่าไฟทั้งหมด (ค่าไฟพื้นฐาน + ค่า Ft + ค่าบริการ) บวก VAT 7%

VAT = (ค่าไฟทั้งหมด) x 7%

ตัวอย่าง: ค่าไฟพื้นฐาน 1,380 บาท + ค่า Ft 150 บาท + ค่าบริการ 38 บาท = 1,568 บาท

VAT = 1,568 x 7% = 110 บาท

ค่าไฟรวม VAT = 1,568 + 110 = 1,678 บาท

ข้อมูล:

- ใช้ 250 หน่วย/เดือน

- ขนาดเมนต์ 15 แอมป์

- Ft = +0.60 บาท/หน่วย

1. คำนวณค่าไฟพื้นฐาน:

- 0-150 หน่วย: 150 x 4.40 = 660 บาท

- 151-250 หน่วย (100 หน่วย): 100 x 4.80 = 480 บาท

- รวมค่าไฟพื้นฐาน: 660 + 480 = 1,140 บาท

2. คำนวณค่า Ft:

- 250 x 0.60 = 150 บาท

3. ค่าบริการ:

- 38.22 บาท (15 แอมป์)

4. รวมก่อน VAT:

- 1,140 + 150 + 38.22 = 1,328.22 บาท

5. VAT 7%:

- 1,328.22 x 7% = 92.98 บาท

6. ค่าไฟรวม:

- 1,328.22 + 92.98 = 1,421.20 บาท

สรุป: ค่าไฟเดือนนี้ 1,421 บาท

1. ใช้มากกว่าเดือนที่แล้ว:

อากาศร้อน เปิดแอร์นานขึ้น หรือมีแขกมาพัก

2. Ft เปลี่ยน:

Ft ปรับขึ้นลงทุก 4 เดือน ถ้าน้ำมันแพงขึ้น Ft จะสูงขึ้น

3. ข้ามขั้นบันได:

ถ้าใช้เกิน 400 หน่วย จะโดนอัตรา 5.80 บาท/หน่วย ทำให้ค่าไฟพุ่งขึ้น

4. มิเตอร์ชำรุด:

มิเตอร์เก่าอาจวัดผิดพลาด ควรเช็กให้การไฟฟ้ามาตรวจสอบ

1. เปลี่ยนเป็น LED:

หลอด LED ประหยัดไฟกว่าหลอดธรรมดา 80%

2. ตั้งแอร์ 25-26 องศา:

ตั้งเย็นเกินไป (18-20 องศา) กินไฟมาก

3. ถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ไม่ใช้:

เครื่องใช้ไฟฟ้ายังกินไฟแม้ไม่เปิด (Standby Mode)

4. ใช้พัดลมควบคู่กับแอร์:

ความเย็นกระจายทั่วห้องเร็วขึ้น ไม่ต้องตั้งแอร์เย็นจัด

5. เช็กมิเตอร์เป็นประจำ:

ดูว่าค่ามิเตอร์เพิ่มขึ้นปกติหรือไม่ ถ้าพุ่งขึ้นผิดปกติอาจมีไฟรั่ว