บทความ • 2026-10-17

คำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา 2569: เจาะลึกฐานภาษีและหลักการคำนวณสำหรับบุคคลและธุรกิจ

เรียนรู้หลักการกำหนดฐานภาษีและขั้นตอนการคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาและนิติบุคคลให้ถูกต้องตามหลักการสากล

ความเข้าใจเบื้องต้นเกี่ยวกับฐานภาษีมูลค่าเพิ่ม

ฐานภาษีมูลค่าเพิ่มหรือ VAT ถือเป็นองค์ประกอบสำคัญในการทำธุรกิจ โดยฐานภาษีนี้จะพิจารณาจากมูลค่ารวมทั้งหมดที่ได้รับจากการขายสินค้าหรือการให้บริการ

มูลค่าที่นำมาคำนวณนั้นจะไม่รวมถึงตัวภาษีมูลค่าเพิ่มเอง รวมถึงส่วนลดที่ได้ระบุไว้อย่างชัดเจนในใบกำกับภาษี อีกทั้งยังต้องนำภาษีสรรพสามิตที่เกิดขึ้นจากการจำหน่ายสินค้าหรือบริการนั้นมารวมคำนวณเป็นส่วนหนึ่งของฐานภาษีด้วย

หลักการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล

สำหรับการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลนั้น กฎหมายได้แบ่งประเภทการคำนวณออกเป็น 4 รูปแบบหลัก เพื่อให้สอดคล้องกับลักษณะการดำเนินงานของธุรกิจแต่ละประเภท

รูปแบบทั้ง 4 ประเภท ได้แก่ การคำนวณจากกำไรสุทธิ, การคำนวณจากรายได้ก่อนหักรายจ่าย, การคำนวณจากการโอนกำไรออกนอกประเทศ และการคำนวณจากเงินที่จ่ายจากหรือในประเทศไทย

ขั้นตอนการหาเงินได้สุทธิสำหรับบุคคลธรรมดา

กระบวนการคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดามีขั้นตอนที่ชัดเจน โดยกฎหมายกำหนดให้ผู้มีเงินได้ต้องดำเนินการหักค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานออกเป็นลำดับแรก

หลังจากที่หักค่าใช้จ่ายเรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนถัดไปคือการนำค่าลดหย่อนต่างๆ มาหักออก เพื่อให้ได้จำนวนเงินได้สุทธิซึ่งจะถูกนำไปใช้ในการคำนวณภาษีตามอัตราที่กำหนดไว้

คำถามที่พบบ่อย

ฐานภาษีมูลค่าเพิ่มรวมภาษีสรรพสามิตหรือไม่

ใช่ ภาษีสรรพสามิตที่เกิดขึ้นจากการจำหน่ายสินค้าหรือบริการจะถูกนำมารวมคำนวณเป็นส่วนหนึ่งของฐานภาษีมูลค่าเพิ่ม

การคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลมีกี่ประเภท

มีทั้งหมด 4 ประเภทหลัก คือ คำนวณจากกำไรสุทธิ, รายได้ก่อนหักรายจ่าย, การโอนกำไรออกนอกประเทศ และเงินที่จ่ายจากหรือในประเทศไทย

ขั้นตอนการหาเงินได้สุทธิสำหรับบุคคลธรรมดาต้องเริ่มจากอะไร

ต้องเริ่มจากการหักค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานออกจากรายได้ก่อนเป็นอันดับแรก จากนั้นจึงนำค่าลดหย่อนมาหักออกเพื่อหาเงินได้สุทธิ

แหล่งข้อมูล