ถ้าอยากลดน้ำหนัก คำตอบง่ายๆ คือ กินให้น้อยกว่าที่ร่างกายใช้ หรือที่เรียกว่า Calorie Deficit
แต่การทำ Calorie Deficit ให้ถูกต้อง ไม่ใช่แค่อดข้าว หรือกินน้อยๆ บทความนี้จะสอนวิธีทำให้ถูกต้อง
Calorie Deficit คืออะไร
Calorie Deficit คือสถานะที่ กินแคลอรี่น้อยกว่าที่ร่างกายใช้
Deficit = TDEE - แคลอรี่ที่กิน
ตัวอย่าง: TDEE = 2,000 แคลอรี่/วัน กิน 1,500 แคลอรี่/วัน
Deficit = 2,000 - 1,500 = 500 แคลอรี่/วัน
เมื่อร่างกายขาดแคลอรี่ จะเผาไขมันสะสมเพื่อชดเชย → น้ำหนักลด
1 กก. ของมันส่วนเกิน = 7,700 แคลอรี่
ดังนั้น ถ้าสร้าง Deficit 500 แคลอรี่/วัน = 3,500 แคลอรี่/สัปดาห์ = ลดน้ำหนัก 0.45 กก./สัปดาห์
Deficit เท่าไหร่ถึงจะปลอดภัย
แนะนำ: 300-500 แคลอรี่/วัน (ลด 0.3-0.5 กก./สัปดาห์)
Deficit สูงสุดที่ปลอดภัย: 700-1,000 แคลอรี่/วัน (ลด 0.5-1 กก./สัปดาห์)
อย่า Deficit มากกว่า 1,000 แคลอรี่/วัน เพราะ:
- ร่างกายจะเข้าโหมดอดอาหาร เผาผลาญช้าลง
- เผากล้ามเนื้อแทนไขมัน
- อ่อนเพลีย หงุดหงิด นอนไม่หลับ
- เมื่อกลับมากินปกติ น้ำหนักจะกลับมาเร็วกว่าเดิม (Yo-Yo Effect)
กฎทอง: อย่ากินน้อยกว่า BMR
ถ้า BMR = 1,500 แคลอรี่ อย่ากินน้อยกว่านี้ แม้จะอยากลดน้ำหนักเร็ว
วิธีสร้าง Calorie Deficit
มี 3 วิธี:
1. กินน้อยลง (Diet):
- ตัดแคลอรี่จากอาหาร 300-500 แคลอรี่/วัน
- ง่ายที่สุด แต่อาจหิวและอ่อนเพลีย
2. เผาแคลอรี่เพิ่ม (Exercise):
- วิ่ง 5 กม. = เผา 300-400 แคลอรี่
- กินได้เหมือนเดิม แต่ต้องออกกำลังกายทุกวัน
3. ผสมกัน (แนะนำ):
- ตัดอาหาร 250 แคลอรี่ + ออกกำลังกายเผา 250 แคลอรี่
- ทำได้ง่ายกว่า ไม่หิวมาก และร่างกายได้ออกกำลังกาย
ตัวอย่าง:
- เช้า: ตัดขนมปังออก 1 แผ่น (-100 แคลอรี่)
- กลางวัน: ตัดข้าว 1 ทัพพี (-100 แคลอรี่)
- เย็น: ตัดน้ำหวาน (-50 แคลอรี่)
- ออกกำลังกาย: วิ่ง 30 นาที (-250 แคลอรี่)
รวม Deficit: 500 แคลอรี่/วัน
วิธีนับแคลอรี่
1. ใช้แอปนับแคลอรี่:
- MyFitnessPal, Lose It!, Cronometer
- สแกนบาร์โค้ดได้ เพิ่มอาหารง่าย
2. ใช้เครื่องชั่งอาหาร:
- ชั่งข้าว เนื้อ เพื่อความแม่นยำ
- ราคาไม่แพง 200-500 บาท
3. เรียนรู้ขนาดมาตรฐาน:
- ข้าวสวย 1 ทัพพี = 130 แคลอรี่
- ไก่ต้ม 100 กรัม = 165 แคลอรี่
- ไข่ 1 ฟอง = 70 แคลอรี่
4. อ่านฉลากโภชนาการ:
- ดูแคลอรี่ต่อ Serving Size
- ระวังขนาด Serving Size อาจไม่ใช่ทั้งซอง
Macro ที่เหมาะสมขณะ Deficit
โปรตีน: 1.6-2.2 กรัม/กก. น้ำหนักตัว (สำคัญที่สุด)
- ช่วยรักษากล้ามเนื้อ อิ่มนาน
- คน 70 กก. ควรกิน 112-154 กรัม/วัน
ไขมัน: 20-30% ของแคลอรี่ทั้งหมด
- จำเป็นต่อฮอร์โมน ห้ามตัดหมด
- ควรเน้นไขมันดี (ปลา ถั่ว อะโวคาโด)
คาร์บ: ที่เหลือ
- คาร์บให้พลังงาน แต่ตัดได้ง่ายที่สุด
- ควรเน้นคาร์บดี (ข้าวกล้อง ข้าวโอ๊ต) แทนคาร์บแย่ (ขนม น้ำหวาน)
ตัวอย่าง: คน 70 กก. กิน 1,800 แคลอรี่/วัน
- โปรตีน: 140 กรัม (560 แคลอรี่) = 31%
- ไขมัน: 50 กรัม (450 แคลอรี่) = 25%
- คาร์บ: 198 กรัม (790 แคลอรี่) = 44%
ข้อผิดพลาดที่ควรหลีกเลี่ยง
1. Deficit มากเกินไป:
กิน 800-1,000 แคลอรี่/วัน = อันตราย เผากล้ามเนื้อ น้ำหนักกลับมาเร็ว
2. ตัดโปรตีน:
ตัดเนื้อสัตว์หมด กินแต่ผัก = เสียกล้ามเนื้อ ผิวหย่อนคล้อย
3. ออกกำลังกายหนักเกินไป:
วิ่งวันละ 2 ชั่วโมง แต่กินน้อย = อ่อนเพลีย บาดเจ็บง่าย
4. ไม่นับเครื่องดื่ม:
ชาเย็น 1 แก้ว = 200 แคลอรี่ น้ำผลไม้ปั่น 1 แก้ว = 300 แคลอรี่
5. ไม่พักหรือ Refeed:
ควรมีวัน Refeed (กินเท่า TDEE) ทุก 1-2 สัปดาห์ เพื่อรีเซ็ตฮอร์โมน
6. เครียดและนอนน้อย:
เครียดและนอนน้อยทำให้ฮอร์โมน Cortisol สูง ลดน้ำหนักยากขึ้น
ลดน้ำหนักได้กี่กิโลต่อเดือน
อัตราที่แนะนำ: 2-4 กก./เดือน (0.5-1 กก./สัปดาห์)
Deficit 500 แคลอรี่/วัน = 0.45 กก./สัปดาห์ = 1.8 กก./เดือน
Deficit 700 แคลอรี่/วัน = 0.63 กก./สัปดาห์ = 2.5 กก./เดือน
Deficit 1,000 แคลอรี่/วัน = 0.9 กก./สัปดาห์ = 3.6 กก./เดือน
หมายเหตุ:
- สัปดาห์แรกๆ น้ำหนักจะลดเร็ว (2-3 กก.) เพราะเป็นน้ำในร่างกาย ไม่ใช่ไขมัน
- ยิ่งลดน้ำหนักได้มาก TDEE จะลดลง ต้องปรับ Deficit ใหม่
- คนที่น้ำหนักเยอะจะลดได้เร็วกว่า คนที่น้ำหนักน้อยจะลดได้ช้ากว่า
น้ำหนักค้างทำยังไง
น้ำหนักค้าง (Plateau) คือน้ำหนักไม่ลงแม้จะทำ Deficit แล้ว เกิดได้เพราะ:
1. ร่างกายปรับตัว TDEE ลดลง
วิธีแก้: คำนวณ TDEE ใหม่ ปรับ Deficit ให้ใหม่
2. ประมาณแคลอรี่ผิด
วิธีแก้: ชั่งอาหารให้แม่นยำ อย่าประมาณตา
3. ร่างกายกักเก็บน้ำ
วิธีแก้: ดื่มน้ำเยอะๆ ลดเกลือ รอ 1-2 สัปดาห์
4. ต้องการ Refeed
วิธีแก้: กินเท่า TDEE 1-2 วัน แล้วกลับมา Deficit ใหม่
5. เสียกล้ามเนื้อ
วิธีแก้: กินโปรตีนเพิ่ม ยกน้ำหนัก
คำถามที่พบบ่อย
Deficit 1,500 แคลอรี่/วัน ลดน้ำหนักได้เร็วขึ้นไหม?
ไม่แนะนำครับ Deficit มากเกินไปทำให้ร่างกายเข้าโหมดอดอาหาร เผากล้ามเนื้อ และน้ำหนักจะกลับมาเร็วกว่าเดิม แนะนำไม่เกิน 1,000 แคลอรี่/วัน
ถ้ากินน้อยกว่า BMR จะเกิดอะไรขึ้น?
ร่างกายจะเข้าโหมดอดอาหาร เผาผลาญช้าลง อ่อนเพลีย ผมร่วง และเมื่อกลับมากินปกติ น้ำหนักจะกลับมาเร็วกว่าเดิม
ควรนับแคลอรี่ตลอดชีวิตไหม?
ไม่ครับ เมื่อลดน้ำหนักได้ตามเป้าแล้ว คุณจะรู้สึกประมาณแคลอรี่ได้ แต่ควรนับอีกครั้งถ้าน้ำหนักเริ่มกลับมา
Cheat Day มีผลต่อ Deficit ไหม?
ถ้า Cheat Day กินมากเกินไป (เช่น 3,000-4,000 แคลอรี่) จะทำให้ Deficit ของสัปดาห์นั้นหายไป ควรเป็น Refeed Day แทน (กินเท่า TDEE)
ลดน้ำหนักช้าๆ ดีกว่าลดเร็วจริงไหม?
จริงครับ ลดช้าๆ (0.5 กก./สัปดาห์) จะรักษากล้ามเนื้อได้ดีกว่า ผิวไม่หย่อนคล้อย และน้ำหนักไม่กลับมา